Jak zmotywować uczniów do nauki?

Jak zachęcić uczniów do wytężonej pracy i zainspirować ich do rozwoju własnego potencjału

Jednym z najbardziej kluczowych aspektów zawodu nauczyciela jest umiejętność motywowania uczniów do nauki. Bez motywacji, zarówno zewnętrznej jak i wewnętrznej, uczniowie nie są w stanie uczyć się skutecznie, nie zapamiętują informacji ani nie angażują się w proces dydaktyczny. Jak zatem zachęcić uczniów do wytężonej pracy i zainspirować ich do rozwoju własnego potencjału?

Rodzaje motywacji

Motywacja to zespół czynników pobudzających do podjęcia danej aktywności – w tym przypadku, nauki. Ze względu na charakter wspomnianych czynników wyróżniamy dwa rodzaje motywacji: zewnętrzną oraz wewnętrzną.

Motywacja zewnętrzna – charakteryzuje się czynnikami napływającymi z zewnątrz, np. w postaci nagród czy kar. Uczeń jest motywowany do nauki nie poprzez osobiste zainteresowanie lub chęć rozwoju, ale ze względu na potrzebę spełnienia oczekiwań środowiska (nauczycieli, rodziców) lub też ze względu na osiągnięcie konkretnego statusu (wzorowy uczeń). Uczniowie mogą również obawiać się kary związanej z uzyskaniem złej oceny, a chęć uczenia się jest motywowana strachem przed porażką.

Motywacja wewnętrzna – w przeciwieństwie do motywacji zewnętrznej charakteryzuje się zainteresowaniem danym zagadnieniem oraz potrzebą jego zrozumienia. Uczniowie angażują się w proces dydaktyczny nie tylko ze względu na perspektywę uzyskania dobrej oceny czy zdobycia nagrody, lecz dlatego, że chcą poszerzyć swoją wiedzę. Uczniowie, którzy są wewnętrznie zmotywowani mają poczucie wartości oraz sensu pracy, którą wykonują podczas zajęć.

Co warto robić, aby zmotywować uczniów do nauki

1. Określ cele

Wykonanie polecenia, rozwiązanie zadania lub nawet zachowanie dyscypliny w klasie może być dla uczniów frustrujące, jeśli nie mają oni jasno określonych celów. Uczniowie chcą i muszą wiedzieć, czego się od nich oczekuje, aby pozostać zmotywowanym do pracy. Na początku współpracy warto sprecyzować oczekiwania wobec uczniów oraz nakreślić zasady, którymi będziecie się kierować w ciągu całego roku szkolnego.

2. Poznaj swoich uczniów

Poznawanie uczniów to coś więcej niż tylko zapamiętywanie ich nazwisk. Uczniowie muszą wiedzieć, że ich nauczyciel naprawdę się nimi interesuje, dba o nich i ich sukces. Poczucie docenienia oraz stworzenie bezpiecznego środowiska do nauki, motywuje uczniów do cięższej pracy, ponieważ naturalnie pragną oni uznania osoby, która ich zna i szanuje. Lepsza znajomość uczniów pozwala także powiązać materiał dydaktyczny z zainteresowaniami lub doświadczeniami uczniów, tym samym utrzymując ich motywację na dłużej.

3. Bądź pozytywnie nastawiony

Podobnie jak dorośli, dzieci również oczekują od nauczycieli aprobaty oraz pozytywnej reakcji na swoje starania. Uczniowie będą bardziej entuzjastycznie nastawieni do nauki, jeśli zauważą, że ich praca jest doceniana. Warto zatem zachęcać uczniów do otwartej komunikacji i swobodnego myślenia, aby poczuli, że są traktowani poważnie, a ich głos w dyskusji ma znaczenie.

4. Angażuj wszystkich uczniów

Jednym ze sposobów na zachęcenie i nauczenie uczniów odpowiedzialności jest zaangażowanie ich w prowadzenie lekcji. Aby uczestnictwo w zajęciach było przyjemne, warto powierzyć każdemu uczniowi zadanie do wykonania. Wyznacz osoby odpowiedzialne za porządkowanie lub wystrój klasy, za dystrybucję materiałów czy przygotowanie pomocy naukowych. Jeśli lekcja wymaga pracy z tekstem, poproś uczniów, aby po kolei czytali poszczególne fragmenty na głos. Podczas pracy w grupach, przypisz każdemu dziecku konkretną rolę. Nadanie uczniom poczucia odpowiedzialności za powierzone zadanie zachęca ich do aktywnego uczestnictwa w zajęciach.

5. Nagradzaj

Ustalanie oczekiwań i stawianie rozsądnych wymagań zachęca uczniów do partycypacji w zajęciach, jednak czasami potrzebują oni dodatkowego bodźca do pracy. Każdy lubi otrzymywać nagrody, a oferowanie uczniom szansy na ich zdobycie jest doskonałym źródłem motywacji. Nawet coś tak prostego, jak naklejki w zeszycie czy propozycja wspólnego oglądania filmu w klasie, mogą sprawić, że uczniowie bardziej zaangażują się w zadanie. Nagrody dają uczniom poczucie spełnienia i zachęcają ich do pracy z myślą o celu. Aby jednak ustalić odpowiednie nagrody dla swojej klasy, warto uwzględnić rodzaj osobowości oraz potrzeby uczniów.

6. Bądź kreatywny

Unikaj monotonii, zmieniając co jakiś czas strukturę swoich zajęć. Nauczaj poprzez gry i dyskusje zamiast wykładów, zachęcaj uczniów do debaty i wzbogacaj temat za pomocą pomocy wizualnych (kolorowe wykresy, diagramy, filmy). Nie zapominaj również o miejscu, w którym się uczycie. Sala lekcyjna nigdy nie powinna być nudna: użyj plakatów, modeli, prac uczniów oraz motywów sezonowych, aby stworzyć przyjazne i stymulujące środowisko do nauki.

7. Pokaż korzyści

A po co mi to? To częste pytanie wskazuje, że uczeń nie jest zaangażowany, ponieważ nie widzi sensu w tym, co właśnie robi. Brak powiązań między przyswajanymi informacjami a realnymi korzyściami to częsty problem obecnych scenariuszy lekcji. Dlatego warto poświęcić trochę czasu na zbadanie praktycznego wykorzystania przekazywanej wiedzy i podzielenie się swoimi odkryciami z uczniami. Pokazanie im w jaki sposób dane zagadnienie jest wykorzystywane w codziennym życiu, może zmotywować ich do uważnego uczenia się.

8. Pozwól się wykazać

Nawet najlepsi uczniowie mogą czuć się sfrustrowani i zdemotywowani, gdy nie otrzymują takiej samej porcji uwagi ze strony nauczyciela jak inne dzieci. Upewnij się, że wszyscy uczniowie mają szansę na zaprezentowanie i wykorzystanie swoich mocnych stron. W ten sposób każdy z uczniów będzie czuł się zauważony i doceniony, co znacząco wpłynie na ich motywację.

9. Śledź postępy

Uczniom może być trudno zauważyć własne postępy, zwłaszcza w przypadku przedmiotów, które są dla nich trudne. Regularne śledzenie rozwoju uczniów może okazać się niezwykle przydatne nie tylko w przypadku ewaluacji. ale również jako sposób motywowania uczniów. Dzięki wizualizacji własnych postępów, uczniowie mają możliwość zobaczenia, jak dużo się nauczyli w danym czasie.

10. Wskaż błędy i daj szansę na poprawę

Uczniowie, szczególnie ci mający problemy z nauką, najszybciej tracą motywację podczas zadań klasowych, kiedy jednocześnie zmagają się z trudnym procesem uczenia się oraz presją ze strony rówieśników (np. lęk przed wyśmianiem). W takich sytuacjach niezwykle ważne jest, aby nauczyciel najpierw pomógł uczniowi zrozumieć co dokładnie poszło źle, a następnie pokazał sposób w jaki można dany błąd poprawić. Dzięki temu niepowodzenie na danym polu nie wpłynie na zaangażowanie ucznia i pomoże mu zachować motywację do dalszej ciężkiej pracy.

Zamieść komentarz